Bùa hộ mệnh Thái Lan phra khruang: tượng Phật nhỏ đeo cổ, chợ bùa và những thứ không nên mang về
Trả lời ngắn: phra khruang là những tượng Phật, hình chư vị sư nổi tiếng hoặc biểu tượng tôn giáo cỡ nhỏ, thường bằng đất nung, bột ép, kim loại, được bọc khung và đeo trên cổ. Người Thái đeo như một cách mang hình ảnh Phật theo bên mình, nhắc mình sống thiện, và tin rằng chúng che chở. Mang về Việt Nam một mặt tượng Phật nhỏ để đeo với lòng kính trọng là chuyện bình thường. Những thứ nên tránh hẳn là kumanthong, bùa yêu, bùa ngải và mọi lời rao kiểu "nuôi" một linh hồn.
Phra khruang từ đâu ra
Ở Thái Lan, nhiều ngôi chùa làm tượng nhỏ để tặng hoặc trao cho Phật tử cúng dường, thường vào những dịp đặc biệt như lễ khánh thành, mừng thọ một vị sư. Chất liệu có khi trộn đất, bột hoa, tro nhang, vật liệu từ chùa, vì thế được người Thái quý như mang một phần "phước" của nơi ấy. Có những dòng tượng nhỏ được làm từ rất lâu, nổi tiếng, trở thành món sưu tầm có giá cao.
Ngày nay ở Bangkok có những khu chợ chuyên bán bùa hộ mệnh, người mua soi bằng kính lúp, so từng đường khuôn. Đó là một thế giới sưu tầm nghiêm túc, giống như giới chơi tem hay chơi tiền cổ.
Người Thái đeo thế nào
- Đeo trên cổ, mặt tượng hướng ra ngoài. Tượng Phật thường đặt ở giữa, hình các vị sư hay biểu tượng khác hai bên.
- Không đeo tượng Phật dưới thắt lưng, không bỏ trong túi quần sau, vì đầu và phần trên cơ thể được coi là cao quý hơn.
- Một số người có thói quen tháo ra trước khi ngủ, đặt lên chỗ cao sạch, rồi đeo lại buổi sáng kèm lời nguyện ngắn.
- Không dùng tượng nhỏ làm móc chìa khoá treo lủng lẳng hay đồ trang trí balo quệt xuống đất.
Những quy ước này không phải luật được viết ra, mà là nếp kính trọng chung. Người Việt đeo tượng Phật bản mệnh cũng có nhiều điểm tương tự.
Thị trường sưu tầm: chỗ dễ mất tiền
Vì một số dòng tượng cổ có giá rất cao, hàng giả cũng nhiều tương ứng. Người bán hay đưa ra giấy chứng nhận, ảnh chụp chùa, câu chuyện về vị sư. Khách du lịch không có cách gì kiểm chứng trong vài phút. Lời khuyên thực tế:
- Mua phra khruang mới, làm ra để đeo, với giá hợp lý, và biết rõ đó là hàng mới.
- Đừng mua như khoản đầu tư khi không có người am hiểu đi cùng.
- Ngờ vực mọi câu "món này hiếm, chỉ bán cho người có duyên", "trả ngay kẻo người khác lấy".
Cũng nên biết Thái Lan có quy định hạn chế việc mang tượng Phật ra khỏi nước, nhất là tượng cổ, tượng lớn. Mặt tượng nhỏ đeo cá nhân thường không gặp vấn đề, nhưng nếu mua món lớn hay món được giới thiệu là đồ cổ, nên hỏi rõ quy định xuất khẩu tại nơi mua.
Kumanthong và búp bê "nuôi linh hồn": tránh xa
Kumanthong là hình tượng đứa trẻ bằng đất, gỗ, kim loại, gắn với những truyền thuyết và thực hành huyền bí cũ ở Thái Lan về việc "nuôi" linh hồn trẻ nhỏ để giúp chủ. Trong vài năm gần đây, cả Thái Lan và Việt Nam đều có lúc rộ lên phong trào mua búp bê "có linh hồn", cho ăn, mặc, mua vé ghế ngồi trên máy bay. Ở Việt Nam đã có nhiều vụ việc người mua bị lừa, tốn nhiều tiền, có khi sinh hoảng loạn.
Những món này có chung một kịch bản bán hàng: gieo nỗi lo, hứa kết quả nhanh như đắt hàng, có người yêu, trúng số, rồi buộc người mua cúng đều đặn và dặn "đừng kể cho ai". Khi một vật phẩm đi kèm lời dặn giữ bí mật và lời đe doạ nếu bỏ, đó là dấu hiệu rõ ràng của thao túng. Phật giáo chính thống ở Thái Lan cũng không khuyến khích những thực hành ấy.
Bùa yêu, bùa ngải: không phải văn hoá để sưu tầm
Các loại "bùa yêu", "ngải" quảng cáo trên mạng mượn danh Thái Lan, Campuchia, có khi kèm dịch vụ "làm phép từ xa". Không có cách nào kiểm chứng, và phần lớn là lừa đảo. Chuyện tình cảm, làm ăn, sức khoẻ nên tìm đúng người: người thân để trò chuyện, chuyên gia tâm lý, luật sư, bác sĩ. Một vật đeo cổ không giải quyết được những chuyện ấy.
Khi được người Thái tặng một mặt bùa
Người Thái quý ai thì hay tặng một mặt phra khruang, nhất là tượng do ngôi chùa quen của họ làm. Nhận bằng hai tay, cảm ơn, hỏi tên chùa hay tên vị sư để nhớ. Không cần đeo ngay nếu chưa quen; cất vào hộp nhỏ, đặt lên kệ cao hay bàn thờ Phật ở nhà là đúng mực. Đừng đem tặng lại người khác như một món đồ thừa, cũng đừng mang đi định giá bán, vì với người tặng, đó là một lời chúc chứ không phải hàng hoá.
Đeo một mặt Phật nhỏ cho tử tế
Nếu yêu thích văn hoá Thái và muốn đeo một mặt tượng Phật mua ở Thái, cứ đeo với tâm nhắc mình sống thiện. Khung bọc chống nước giúp tượng đất nung khỏi bị ẩm. Dây đeo chọn loại chắc, thay khi sờn. Tháo ra khi đi bơi, tắm biển, làm việc nặng. Tượng hỏng hay vỡ thì mang lên chùa, đừng vứt vào rác.
Với người muốn đeo tượng Phật theo cách người Việt quen, nhóm trang sức phong thuỷ trên vatphamphongthuy.com có mặt tượng Phật và dây đeo, nguồn gốc ghi rõ, không kèm lời hứa linh ứng nào.