Vòng hoa nhài phuang malai của Thái Lan: ai kết, dâng ở đâu và có nên treo trong xe như tài xế Bangkok
Trả lời ngắn: phuang malai là vòng hoa tươi kết tay, chủ yếu bằng nụ nhài trắng, điểm thêm cúc vạn thọ, hoa hồng hay nụ hoa sứ, có tua rủ phía dưới. Người Thái dâng phuang malai lên tượng Phật, nhà thần trước cửa, tượng vua và treo ở gương chiếu hậu trong xe như một lời cầu bình an. Mang tục này về Việt Nam, dùng hoa tươi và thay đều là đẹp nhất; vòng hoa không phải bùa, không cần "khai quang".
Một nghề thủ công đầy tỉ mỉ
Ở Thái Lan, kết hoa là một nghề truyền thống. Người thợ xâu từng nụ nhài còn búp vào kim dài, xếp thành vòng dày đặc, rồi chèn những dải màu bằng cánh hồng, cánh cúc, cánh lan để tạo hoa văn. Phía dưới vòng thường rủ một hay vài tua hoa, đầu tua là một bông hồng hay chùm nụ. Vòng đơn giản dùng hằng ngày, vòng cầu kỳ nhiều tầng dùng trong lễ cưới, lễ dâng chùa, hay đón khách quý.
Nụ nhài được chọn khi còn khép vì nó nở dần trong ngày và toả hương suốt mấy giờ liền. Đó là lý do một vòng phuang malai buổi sáng thơm nhất vào trưa chiều.
Người Thái dâng phuang malai ở đâu
- Tượng Phật trong chùa và trong nhà: đặt vòng trước tượng hoặc treo lên tay tượng nếu tượng có tư thế phù hợp, kèm nhang và nến.
- Nhà thần trước cửa (san phra phum): treo lên mái hoặc đặt trên bậc trước miếu, cùng thức ăn và nước.
- Miếu thần ở ngã tư, gốc cây lớn, chân cầu: những nơi người Thái tin có thần coi giữ.
- Mũi thuyền và gương xe: tài xế taxi, tuk tuk hay xe tải treo một vòng nhỏ để cầu đi đường bình an.
- Tặng người: choàng hay trao tận tay để chào đón, chúc mừng, bày tỏ kính trọng với người lớn.
Ở các ngã tư lớn của Bangkok vẫn có người đi bán vòng hoa giữa dòng xe dừng đèn đỏ, vì tài xế thường mua thay vòng cũ mỗi ngày hay vài ngày một lần.
Vòng hoa trong xe: bình an hay chỉ là thói quen
Treo vòng hoa ở gương xe là thói quen tín ngưỡng của nhiều tài xế Thái. Họ không coi nó là bảo hiểm tai nạn, mà là một lời gửi gắm, đồng thời làm xe thơm. Nếu muốn làm theo ở Việt Nam, có mấy điều cần tính:
- Vòng hoa đung đưa trước mắt có thể làm phân tâm và che một phần tầm nhìn. Chọn vòng nhỏ, treo ngắn dây, hoặc đặt trên taplo phía khách.
- Hoa tươi để trong xe nắng sẽ héo nhanh và có thể chảy nhựa, bám bẩn kính. Thay thường xuyên, đừng để hoa thối trong xe kín.
- Người dễ dị ứng phấn hoa hoặc nhức đầu vì mùi hương mạnh thì đừng ép mình theo tục này trong khoang kín.
Điều thật sự giữ an toàn trên đường vẫn là phanh tốt, lốp tốt và người cầm lái tỉnh táo. Vòng hoa chỉ là lời nhắc mình đi chậm lại, nghĩ tới người đang chờ ở nhà.
Hoa tươi, hoa vải và hoa nhựa
| Loại | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Hoa nhài tươi | Thơm, đúng tinh thần dâng hoa | Héo sau một hai ngày, phải thay |
| Vòng vải, ruy băng kết kiểu Thái | Bền, đẹp, không bẩn | Không có hương, dễ bám bụi |
| Vòng nhựa giả hoa nhài | Rẻ, dùng lâu | Nhanh bạc màu, nhìn lâu thấy nhạt |
Người Thái dùng hoa tươi vì ý dâng cái đẹp đang tươi, rồi để nó tàn theo lẽ tự nhiên, cũng là một lời nhắc về vô thường trong Phật giáo. Vòng giả không sai, nhưng nếu dùng thì nên lau bụi thường xuyên; một vòng hoa nhựa bám bụi xám trên bàn thờ trông kém trang nghiêm hơn là không có.
Kết một vòng đơn giản ở nhà
Nhà Việt có sẵn hoa nhài, hoa ngâu, hoa sứ, hoa hồng nhỏ, đủ để kết một vòng kiểu Thái giản dị:
- Hái nụ nhài sáng sớm khi còn khép, ngâm qua nước mát.
- Dùng kim dài và chỉ cotton trắng, xâu nụ theo chiều dọc, các nụ áp sát nhau.
- Xen một đoạn cánh hồng đỏ hay cánh cúc vàng làm điểm nhấn.
- Nối hai đầu thành vòng, buộc thêm một tua ngắn rủ xuống, đầu tua là một bông hồng nhỏ.
Vòng tự kết có thể không đều như thợ, nhưng có cái công của người làm. Trẻ lớn có thể cùng làm, chỉ cần người lớn giữ kim. Kim dài và nhọn nên cất ngay sau khi xong.
Dâng vòng hoa tại nhà Việt cho hợp
Người Việt vốn quen dâng hoa lên bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên, chỉ là thường cắm bình. Một vòng nhài đặt trên đĩa trước tượng Phật hoàn toàn hợp lẽ. Với bàn thờ Thần Tài Ông Địa, đặt vòng hoa trên đĩa nhỏ thay cho bình cũng được. Lưu ý vòng hoa gần nhang, nến: hoa khô héo dễ bắt lửa, nên đặt cách xa chân nến và đừng để vòng hoa đã khô vàng nằm lâu trên bàn thờ.
Vòng hoa đã tàn không cần nghi thức gì đặc biệt. Có thể bỏ vào chậu cây làm phân, hoặc gom cùng hoa tàn trên bàn thờ như thường lệ.
Đừng để vòng hoa thành món "bắt buộc"
Đôi khi gặp lời mời mua "vòng hoa Thái đã làm phép, treo xe tránh tai nạn" với giá cao gấp nhiều lần vòng hoa thường. Tinh thần của phuang malai là dâng tặng, không phải mua bảo hiểm. Không có vòng hoa cũng chẳng sao; có thì nên là vòng tươi, sạch, thay đều, đặt chỗ trang trọng.
Nếu muốn bày thêm một vật nhỏ cầu bình an trên xe, nhóm vật phẩm may mắn ở vatphamphongthuy.com có nhiều món gọn; chọn món cố định chắc, không đung đưa trước tầm nhìn.